Metsamor city

Գրական գործեր

Rut — Mon, 29 May 2023 13:43:56 GMT

ԳԱՅԼՆ ՈՒ ԷՇԸ
Գայլը մի օր գովեց էշին.
– Օ~, Սողոմոն Իմաստուն,
Ի`նչ ես կապել քեզ չոր փշին,
Երբ գարին է նույնիսկ թույն
Քեզ պես հսկա հանճարին:
Դու չամիչով պետք է սնվես,
Որ ուղեղդ թարմ մնա,
Որ քեզ նման էշեր ծնես,
Որ աշխարհը հիանա:
Դու չգիտես նույնիսկ գինը
Քո թանկագին սմբակի.
Չէ որ կրում է այն գիրը,
Սողոմոնի կնիքի:
Այնտեղ գրված է- կդառնաս
Դու անպայման շահնշահ,
Շրջապատված ամենահաս
Ջորիներով թիկնապահ:
Արի տանեմ, նստիր գահիդ,
Վայելիր սե~ր, մեծարա~նք,
Լսի`ր խորհուրդը ծեր գայլիդ,
Փալանդ թող, եկ, գնանք:
Դե` ինչ էշ էր կասեք անշուշտ,
Բայց տես բանը աշխարհի.
Պատասխանեց գայլին անկուշտ,
Էշը հոգնած ու բարի.
– Գնա, եղբայր, միտքդ գեշ է,
Հին առակից շահ չկա.
Հավիտյանս էշը` էշ է,
Շահնշահը` շահնշահ:
25.07.87թ.

ՇՈՒՆՆ ՈՒ ԴՈԴՈՇԸ
Ես հոգեբանի ժեստեր չեմ անում-
Փորձով է ծածկված կյանքիս առիքը:
Մեկ գերհոգնածի քունը չի տանում,
Մեկ էլ անբանի - լսենք առակը:

Ամբողջ օրը որս հալածած շունը,
Հոգնած կծկվել էր տան շեմքի առջև:
ՙԱղվեսը խաբեց՚: Չէր տանում քունը:
ՙԽաբեց լակոտիս իր պոչ` շեկ քուրջով՚:

Մեռնելու աստիճան քնել էր ուզում,
Սակայն ուղեղը դառնում էր բորբոք:
ՙԱխր ո`ւր էիր այդպես վռազում.
Չէ~, դեպքն այս մտքից դուրս չի գա երբեք՚:

Հիշեց, թե ինչպես այդ շեկ սատանան,
Իր քթի տակից պոչը փախցրեց,
Ինքն էլ- /լվերը վրան շատանան/-
Իր հիմար դունչը սզնու մեջ խրեց:

Այս մտքերի հետ - մի ժռոց լսվեց.
Դոդոշն էր, - Ի`նչ է, քունդ չի տանում:
Ես էլ մորեխի կոշտ ու չոր մսից
Այն չեմ - երկու ժամ պոչ էի ծամում:

Շունը ցնցվեց. ՙՆզովք` և սա` պոչ,
Աղվեսն է ճամփել- ստոր, խաբեբա:
Այնինչ դոդոշը թերևս անկոչ,
Բայց հյուր էր միմիայն ու փիլիսոփա:

Ահ, Տերն է տվել մեզ շունչ, կերպարանք,
Եվ լեզուներն են տարբեր` հաչ, կոչ, գոչ:
Նայիր, մենք ողորկ չինուհիներ ենք,
Իսկ դուք, բրդոտ եք դնչից մինչև պոչ:

Շունը գռմռաց,- գորտ քեզ եմ ասում,
Պիղծ միս ես, թե չէ կասեիր` մեղա:
Չքվիր, քեզ այգում օձն է սպասում,
Գնա ու նրա պոչի հետ խաղա:

Ու խորհեց շունը. ՙՍա է պատկերը.
Քո դուռն է կտրում մեծառեխ մի գորտ,
Եվ էլ ինքդ չես քո գլխի տերը:
Թեև ինքը ոչ պոչ ունի, ոչ պորտ:
2002

ԱԶԱՅԻՆ ԱՂԵՏԸ
Եթե առնետը հագնում է ֆրակ,
Օձիքին ունի թիթեռնիկ-փողկապ,
Ի’նչպես չգրես այդ մասին առակ,
Երբ մուսան է քո հետ կապում շաղկապ:

Ամերիկայից առնետն այդ նավով,
Հասել էր Փոթի ու հետո Նաիրի:
Այստեղ հակերից բաժանվեց ցավով.
ՙՕգնության ֆոնդին թող դժոխքն այրի՚:

Սակայն առնետը- առնետ է մնում,
Թեկուզ նա լինի հեռու Նյու-Յորքից,
Բնազդը նրան նկուղ է տանում.
– Ողջո`ւյն քաջերին իմ արյունակից:

Սա մուտք չէր, այլ մի իսկական ֆուրոր.
Շշմեց, շլացավ նկուղ-ոստանը:
Կանանց քայլքի մեջ զգացվեց շորոր,
Իրար խառնվեց ողջ գերդաստանը:

Կատակ բան հո չէ’ր- իրենց մերկ ցեղին,
Պատիվ էր բերել մի այդպիսի սիր:
Եվ խոսքս իրո`ք կլինի տեղին,
Եթե ասեմ, որ ծնվեց թաքուն սեր:

Սիրահարվեց ողջ գեղեցիկ սեռը.
Ծածուկ նայվածքնե~ր, օդային համաբույր
Ներկայացրեց իր հպարտ դստերը,
Դշխո-թագուհին. ՙՄեր թանկագին հյուր,

Հուսով եմ կընտրես մի տոհմիկ աղջկա
Քեզ կյանքի ընկեր: Մեզ մոտ` Ասիայում,
Նրբավարության ավանդույթ չկա:
Ո’վ էր այնտեղ ձեր շապիկն օսլայում:

Հե`յ, ծվծվացեք, նվագածուներ,
Պետք է հյուրի հետ մենք կադրիլ պարենք՚:
Օ~, առնետային ինչ ցնծություն էր:
Այստեղ պետք է մի զավեշտ պատկերենք.

Կրծողներն ունեն իրենց անուրջը`
Կրծել ինչ որ կա` ընկած թե կանգնած:
Այնպես որ- մինչև կադրիլի վերջը,
Առնետի վրա էլ շոր չմնաց:

Ու սովորական մի առնետ հառնեց`
Շեկ և տեղ-տեղ էլ` մաշկը մազաթափ:
Դշխոն ամոթից իր սիրտը բռնեց,
Իսկ մի գեր տիկին, ընկավ ուշաթափ:

Իսկ մի ծեր առնետ, որն ակնոց ուներ,
Այս դեպքն անվանեց ազգային աղետ.
ՙՊատկերացանո`ւմ եք թե ազգն ինչ կաներ,
Եթե շորով գար ֆալուսը ճաղատ՚:
15-27.07.97

Առականի

Rut — Wed, 29 Jun 2011 14:30:00 GMT

ԱՐՔԱՅԱԴՈՒՍՏՐԸ
Շերեփուկն էր լողում լճում
Ու քթի տակ երգ մրմնջում.
– Ձկների մեջ ես մի հատ եմ,
Լիճ- մատանու անգին ակն եմ,
Վաղը, այո` կմեծանամ
Եվ թագուհի ձուկ կդառնամ:
Մեծանում էր նա օրեցօր,
Երգեր երգում թե հին, թե նոր,
Երգի հետ կապն իր չէր խզում,
Թեև ձայնն էր արդեն խզվում:
– Կդառնամ ես կռվակեռաս,
Կառքերն առած կգան դուռս
Եվ մրահոն և առնական
Կտրիճ տղերք արքայական:
Կկարկառեմ սակայն ձեռքս,
Որ մեծ լինի առքս ու փառքս,
Արքայորդուն հուրաչ հուրեր:
Եվ երգում էր տիվ ու գիշեր:
Մինչև մի օր տեսան նրան.
Դարձած մի գորտ մեծաբերան:
26.07.87թ.

ԲՈՐԵՆԻՆ ՈՒ ՎԱԳՐԸ
Առյուծի զարմը նստել էր ճաշի,
Ճաշը գոմեշ էր մի սևակաշի:
Եվ երբ բոլորը կերա~ն, լիացա~ն,
Արմավենու զով շուքի տակ անցան,
Լեշին մոտեցավ քաղցած բորենին,
Սկսեց լափել ոսկորն ու կաշին:
Անցնում էր վագրը:
– Եկ, եղբայր վագր, շա`տ չես ուշացել,
Ու թեև ես դեռ լավ չեմ կշտացել,
Բայց ասում են` ով հյուրասեր լինի,
Գիշերը հանգիստ խղճով կքնի:
– Շնորհակալ եմ,- վագրը որոտաց,
– Իրոք ես դրա համար չեմ ծնված:
Իմն աղեղնավիզ ցուլն է կենդանի
Եվ եթե մի օր կերս այս լինի,
Թող ինձ անվանեն քոսոտ բորենի:
30.08.87թ.

ԱՄՊՆ ՈՒ ՍԱՐԸ
Ամպը մոտեցավ փաթաթվեց սարին.
– Ահա եկավ ու բոլորեց տարին,
Մեր հարկը ինչո’ւ չես տալիս, այ սար.
Թե’ քեզ դարձնեմ հողին հավասար,
Որոտ ու կայծակ թափելով գլխիդ:
Բեր, քեզնից կուզեմ մի դեզ մալաքիդ,
Անքանակ ոսկի, զմրուխտ, ադամանդ:
Բ`աց գանձատունդ:
– Խղճա, օ մեծ ամպ, քո պարտապանին,
Բայց գանձատունս հսկում է քամին,
Լուր եմ ուղարկել` շուտով նա կգա
Եվ քո ոսկին ու հակինթը կտա:
Ու երբ սուրալով քամին սար գնաց,
Խեղճ ամպից միայն թաց տեղը մնաց:
Դու միայն ամուր կպիր քո հողին-
Ժամանակն ի չիք կանի ոսոխին:

ԳՆԴԱՍԵՂՆ ՈՒ ԱՍԵՂԸ
Գնդասեղն էր ձեռք առնում ասեղին:
– Այդ թելն ինչո’ւ ես կպցրել պոչիդ,
Ինչ է ծովերում չկա’ մարգարիտ:
Տես, ոնց եմ զուգվել ես տեղը տեղին:
Կարկատանդ թող, իմ գեղեցկուհի,
Եկ այս փողկապին բազմենք միասին,
Ես` քեզ` թագավոր, դու ինձ թագուհի
Ես քեզ` արեգակ և դու ինձ լուսին:
Ասեղն ամոթից մի օր թաքնվեց:
Եվ երբ տիրուհին նրանց չգտավ,
Հանկարծ գնդասեղն իր միտը ընկավ
Վերցրեց, տնտղեց` անօգուտ մի բան,
Եվ զայրույթից այն երկու կես արվեց:

ԱՌԱԿՍ ՄԵԶ ՑՈՒՑԱՆԵ
ԱՐՔԱՅԱԶՆ ՀԱՂԱՐՋԵՆԻՆ
Այգու մի անձուկ, ստվերով մասում,
Տերը տնկեց մի հաղարջենու թուփ,
Եվ դեռ չկպած, աչքերը դեռ խուփ,
Տեսեք ծառերին նա ինչ է ասում:

– Թագավորական, հին տոհմից ենք մենք,
Ամբողջ անտառն է մեզ երկրպագում,
Իսկ թե ինչ քաղցր պտուղներ ունենք,
Այդ մասին արջն է ասում իր երգում:

Ես զարմանում եմ,- անցավ նա առաջ-
Հսկա ծառեր ենք ապրած մի-մի դար
Եվ չեք կռահել մեր մեծ տան առաջ,
Հարճեր ուղարկել` ձեր շիվը դալար:

Օ~, իմ փշամատ քույր ու եղբայրներ,
Ձեր մագլցարան ծառերը դեռ կա’ն,
Արդյոք հղո’ւմ եք կծու համբույրներ
Նրանց, ովքեր ձեր փշերը կգան:

Այստեղ տանձենին էլ չհամբերեց.
– Ձա°գ, դու պատահմամբ թուփը չե’ս լինի
Այն մացառուտի, ում պտուղներից
Թզուկներն են հար պատրաստում գինի:
10-11.07.97

ՃՐԱԳԹԱԹՆ ՈՒ ՃՐԱԳԸ
Ճրագթաթը լեզու ելավ
Ու ճրագին. ՙլսիր ցմփոր,
Հոգիս կերար, էլ բավ եղավ.
Նստած գլխիս տարին բոլոր,

Լուսավորիչ ես ձևանում,
Երդվում են քո լույսով մարդիկ,
Իսկ ինձ համալ են անվանում:
Այ վերջանան դրանց որդիք:

Էությունդ եթե պարզեն-
Տարողություն ես լոկ նավթի:
Ու ապակիդ եթե ջարդեն-
Ծուխդ աշխարհը կզավթի:

Եվ ճրագը չդիմացավ.
– Չարն է սրտիդ նստած, ով վատ
Երբ մարդն ինձ միտք հղացավ,
Աշխարհում չկար ճրագթաթ:
10-11.07.97